1688 เทศกาลลอยกระทง ประเพณีดีๆ ที่ไม่ได้มีแค่ในไทย

1688 เทศกาลลอยกระทง ประเพณีดีๆ ที่ไม่ได้มีแค่ในไทย ninjashipping 1688 1688 เทศกาลลอยกระทง ประเพณีดีๆ  ที่ไม่ได้มีแค่ในไทย                          ninjashipping 768x402

1688 ประเพณีลอยกระทง คนส่วนใหญ่คงนึกว่าเป็นประเพณีของคนไทยเท่านั้นแต่ในความเป็นจริงแล้วประเทศอื่นๆนั้นก็มีประเพณีนี้เช่นเดียวกับบ้านเราทั้งยังอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลหากแต่เป็นประเทศเพื่อนบ้านเรานี้เอง

ปีนี้เทศกาลวันลอยกระทงของไทย ตรงกับวันที่ 11 พฤศจิกายน ถือเป็นช่วงต้นฤดูหนาว และอยู่ในช่วงฤดูน้ำหลาก ที่มีน้ำขึ้นเต็มฝั่ง ทำให้เห็นสายน้ำอย่างชัดเจน อีกทั้งยังเป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวง ทำให้สามารถเห็นแม่น้ำที่มีแสงจันทร์ส่องกระทบลงมาเป็นภาพที่ดูงดงามเหมาะแก่การชมเป็นอย่างยิ่ง

Ninja Shipping นำเสนอเรื่องราว กิจกรรม และความเชื่อของแต่ละประเทศในวันลอยกระทงมาฝากกัน

1 . ประเทศลาว

ที่เมืองหลวงพระบาง ประเทศลาว จะจัดประเพณีลอยกระทงไหลเรือไฟหลังจากวันออกพรรษา 1 วัน ตรงกับ ขึ้น 15ค่ำ เดือน 11 ไม่ได้ลอยกระทงในวันเพ็ญเดือน 12 เหมือนเช่นประเทศไทย ซึ่งวันลอยกระทงในหลวงพระบางนั้น จะมีการตกแต่งบรรยากาศ ทั้งในวัด และบ้านเรือนของชาวหลวงพระบางอย่างสวยงาม และจะมีประเพณีการแข่งเรือที่ริมแม่น้ำโขง บูชาแม่นํ้าด้วยการลอยประทีป และไหลเรือไฟ ชาวหลวงพระบางมีความใกล้ชิดผูกพักกับแม่น้ำโขงและพญานาคมาช้านาน ดังนั้น ประเพณีลอยกระทงไหลเรือไฟของชาวหลวงพระบางจึงเป็นประเพณีที่สำคัญ เป็นการบูชาแม่นํ้าด้วยการลอยประทีปและไหลเรือไฟ โดยเชื่อว่าเป็นการบูชาคุณแห่งแม่นํ้าโขงที่เลี้ยงดูมาและเพื่อบูชาพระพุทธเจ้า ซึ่งเสด็จกลับมาจากการเทศนาโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

2 . ประเทศกัมพูชา

กัมพูชา เรียกเทศกาลลอยกระทงว่า เทศกาลน้ำ เป็นเทศกาลประจำปีของประเทศกัมพูชา โดยจะมีการเฉลิมฉลองด้วยการแข่งเรือยาว การแสดงพลุดอกไม้ไฟ และขบวนพาเหรด บริเวณทะเลสาบ  “โตนเลสาบ” โดยจะจัดขึ้นทุกปี ตั้งแต่วันขึ้น 14 ค่ำ 15 ค่ำ จนถึงแรม 1 ค่ำเดือนพฤศจิกายน ในวันนี้ กัมพูชาจะประกาศให้เป็นวันหยุด 3 วัน

ประเพณีนี้จัดขึ้นเพื่อเป็นการระลึกถึงบุญคุณและแสดงความขอบคุณต่อแม่น้ำโขง และทะเลสาบ(โตนเลสาบ) ที่นำความอุดมสมบูรณ์มาสู่ชาวกัมพูชาเพราะน้ำในแม่น้ำโขงเมื่อขึ้นสูงจะไหลไปที่ทะเลสาบ เนื่องจากช่วงปลายฤดูฝนในเดือนพฤศจิกายน น้ำในทะลสาบจะลดต่ำลง ทำให้น้ำไหลลงกลับสู่ลำน้ำโขงอีกครั้ง ชาวกัมพูชาจะร่วมกันลอยทุ่นที่ประดับด้วยดวงไฟไปตามแม่น้ำโขง

อย่างไรก็ตาม ในประเทศกัมพูชาจะมีการลอยกระทง 2 ครั้ง คือครั้งที่เป็นของประชาชนทั่วไปและครั้งที่เป็นของหลวง โดยในส่วนของประชาชนจะลอยกระทงกลางเดือน 11 ซึ่งนิยมทำกระทงเล็กๆ และบรรจุอาหารลงไปในกระทงด้วย ส่วนกลางเดือน 12 จะเป็นกระทงของหลวง ซึ่งเป็นกระทงใหญ่ (ประชาชนทั่วไปจะไม่ได้ทำ) ในกระทงจะมีอาหารบรรจุลงไปเช่นกัน จุดประสงค์การลอยกระทง เชื่อว่าเป็นการลอยเคราะห์และเป็นการบูชา พร้อมทั้งขอขมาพระแม่คงคา ในวันลอยกระทง ผู้คนจะพากันทำ “กระทง” ตกแต่งเป็นรูปคล้ายดอกบัวบาน ปักธูปเทียน และนิยมตัดเล็บ เส้นผม หรือใส่เหรียญกษาปณ์ลงไปในกระทงด้วย

3 . ประเทศเมียนมาร์ 

นอกจากประเทศไทยจะมีประเพณียี่เป็งลอยโคมในช่วงเทศกาลลอยกระทงแล้ว ที่เมียนมาร์ประเทศเพื่อนบ้านเรา ก็มีประเพณีปล่อยโคมเช่นกัน โดยชาวพม่านับหมื่น ต่างหลั่งไหลมาจากทุกทั่วสารทิศ เพื่อมาร่วมงานประจำปีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของประเทศ นั่นคือ ประเพณี “ตาซองไดนง์ ” ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ที่ นครตองยี เมืองหลวงของรัฐฉาน ตลอดการเฉลิมฉลอง 8 วัน 8 คืนนี้

ชาวพม่าในรัฐฉานจะร่วมใจกันสร้างโคมลอยยักษ์ที่มีลักษณะ รูปแบบ และขนาดที่แตกต่างกัน เพื่อใช้ปล่อยขึ้นสู่ท้องฟ้าถวายเป็นพุทธบูชาในคืนพระจันทร์วันเพ็ญ บ้างก็ห้อยดอกไม้ไฟเพิ่มเติมลงไป เพื่อจุดระหว่างที่โคมถูกปล่อยไปแล้วเพื่อให้เกิดความสวยงาม ซึ่งในทุกปีจะมีผู้สร้างโคมลอยยักษ์เหล่านี้เข้าประกวดหลายร้อยโคมเลยทีเดียว

การลอยโคมลอยยักษ์นี้ ชาวพม่าเชื่อว่าเป็นการบูชาพระเกตุแก้วจุฬามณีบนสรวงสรรค์ชั้นดาวดึงส์ รวมทั้ง ลอยทุกข์ลอยโศกหรือสิ่งอัปมงคลให้ออกไปจากชีวิต ซึ่งเป็นความเชื่อเดียวกับ “ประเพณียี่เป็ง” ของชาวล้านนาในภาคเหนือของไทย

4 . ประเทศอินเดีย

ในประเทศอินเดีย มีประเพณีการจุดประทีปในช่วงปลายฝนต้นหนาว คือช่วงเดือนตุลาคม – พฤศจิกายนตามปฎิทินสากล โดยเรียกเทศกาลนี้ว่า “เทศกาลทีปาวลี” เนื่องจากมีที่มาจากการจุดประทีปประดับประดาเมือง เพื่อเฉลิมฉลองการนิวัติกลับนคร อโยธยาของพระรามและนางสีดา หลังจากที่ต้องรอนแรมในป่าเป็นเวลานานถึง 14 ปี และอีกคติหนึ่งเพื่อบูชาพระลักษมี เทวีแห่งความร่ำรวย สมบูรณ์ และโชคลาภ

โดยการจุดประทีป จะจุดในลักษณะของการวางประดับบนท่าน้ำ  ที่มีลักษณะเป็นขั้นบันไดริมฝั่งแม่น้ำคงคา บางคนจะจุดประทีปใส่ลงไปในกระทงเล็ก ๆ ที่ทำจากใบไม้แห้ง ซึ่งเรียกว่า โดนา ประดับด้วยดอกกุหลาบและดาวเรืองอย่างเรียบง่าย ลอยลงไปในแม่น้ำคงคา โดยถือเป็นเครื่องสักการะบูชาเทพเจ้า

บรรยากาศในวันลอยกระทงของประเทศอินเดียจะมีความคึกคักมาก ผู้คนที่นี่นิยมใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ ใบบัวหรืออะไรก็ได้ ที่สามารถมาทำตัวกระทงให้เป็นรูปชาม เพื่อที่จะใส่น้ำมันลงไปภายใน นอกจากนี้ ยังนิยมวางเชือกฝ้ายไว้ในน้ำมัน เพิ่มสีสันความสวยงามด้วยการประดับกลีบดอกไม้ลงไป

อย่างไรก็ตาม การลอยกระทงในแม่น้ำคงคาเนื่องในเทศกาลทีปาวลีนี้ ก็มิใช่ประเพณีเฉพาะแต่อย่างใด เนื่องจากตลอดทั้งปี จะมีผู้คนที่เดินทางมาแสวงบุญยังท่าน้ำคงคา และนิยมบูชาแม่น้ำคงคาด้วยวิธีลอยกระทงแบบนี้อยู่แล้ว

5 . ประเทศจีน

จริงๆ แล้ว ในประเทศจีน การลอยกระทงไม่ได้จำกัดว่าต้องลอยในเทศกาลใด เนื่องจากเทศกาลต่างๆ ที่สำคัญ จะนิยมมีประเพณีลอยกระทง และในแต่ละพื้นที่ก็จะมีความหมายในการลอยกระทงที่แตกต่างกันออกไปด้วย เช่น

– การลอยกระทงในเขตเจียงหนาน หมายถึง การลอยกระทงไปตามแม่น้ำ ด้วยความเชื่อที่ว่า ทำช่วยให้โรคภัยไข้เจ็บหายลอยไปกับน้ำ

– ส่วนในเขตติดชายฝั่งทะเล การลอยกระทงหมายความถึงการขอพรให้เทพเจ้าแห่งทะเลช่วยปกป้องคุ้มครองให้มีแต่ความสันติสุข

– ในมณฑลจี๋หลิน หมายถึง การไว้อาลัยให้กับผู้เสียชีวิต ณ แม่น้ำซงฮวา ซึ่งเป็นเส้นทางน้ำในการเดินเรือจากจี๋หลินแล่นไปทางตอนใต้ เพื่อขนส่งเสบียงให้ทหารประจำเขตชายแดน ผู้คนที่ประกอบงานด้านนี้ มักได้รับบาดเจ็บ เสียชีวิตมากมายนับไม่ถ้วน เมื่อถึงเทศกาลสำคัญๆ ชาวจี๋หลินก็จะพากันลอยกระทงตามแม่น้ำซงฮวาเพื่อเป็นการรำลึกถึงผู้ที่ล่วงลับ 

อ่านบทความอื่นเพื่มเติม >>Taobao 10 ความลับ ของวันตรุษจีน